MỞ ĐẦU
Chủ nghĩa xã hội khoa học ra đời do nhu cầu thực hiện sự chuyển biến khách quan từ chủ nghĩa tư bản lên chủ nghĩa xã hội.
Cho đến nay, chủ nghĩa xã hội đã trải qua những giai đoạn phát triển khác nhau. Là sự phản ánh bằng lý luận phong trào đấu tranh của giai cấp công nhân, mỗi bước tiến của phong trào này đều làm nảy sinh các vấn đề thực tiễn đòi hỏi được giải đáp về lý luận, đồng thời cung cấp những chất liệu mới cho sự khái quát lý luận của chủ nghĩa xã hội khoa học. Sự sống của chủ nghĩa xã hội khoa học thể hiện trong các giai đoạn phát triển của nó.
Sau khi Lênin mất (21-2-1924), sự phát triển của chủ nghĩa xã hội bước sang một thời kỳ mới với những đặc điểm chủ yếu như: Lý luận của chủ nghĩa xã hội khoa học từng bước được vận dụng vào các cuộc cách mạng vô sản của nhiều quốc gia trên toàn thế giới. Trong quá trình vận dụng, một số nguyên lý của chủ nghĩa xã hội khoa học đã được điều chỉnh, hoặc phát triển thêm sao cho phù hợp với điều kiện của từng quốc gia. Và hệ thống các nước xã hội chủ nghĩa thực hiện sau một thời gian phát triển lâm vào thời kỳ thoái trào, đòi hỏi cần phải có sự đổi mới và nhận thức lại đối với chủ nghĩa xã hội thời kỳ mới. Đề tài: “Sứ mệnh lịch sử của giai cấp công nhân trong điều kiện lịch sử mới” được đưa ra nghiên cứu để làm rõ vấn đề.
Với tư cách là một bộ phận hợp thành của chủ nghĩa Mác-Lênin, đồng thời là cơ sở lý luận và là kim chỉ nam cho hành động của các Đảng Cộng sản, lý luận của chủ nghĩa xã hội khoa học đóng một vai trò quan trọng không thể thiếu được trong quá trình xây dựng chủ nghĩa xã hội của hầu hết các quốc gia trong hệ thống xã hội chủ nghĩa giai đoạn sau V.I.Lênin. Có thể chia quá trình phát triển của chủ nghĩa xã hội khoa học giai đoạn sau V.I. Lênin qua các thời kỳ sau đây:
- Thời kỳ thứ nhất: từ sau V.I. Lênin mất đến kết thúc chiến tranh thế giới lần thứ hai (1924-1945)
- Thời kỳ thứ hai: từ năm 1945 đến đầu những năm 70 của thế kỷ XX.
- Thời kỳ thứ 3: Từ cuối những năm 1970 đến cuối nhữn năm 90 của thế kỷ XX.
- Thời kỳ hiện nay.